|Yayınlanma: |Son Güncelleme:
Duygu Odaklı Psikoterapi Nedir?
Antalya Psikoloji Enstitüsü
Duygu Odaklı Psikoterapi Nedir?
Duygu odaklı psikoterapi, bireyin duygularını fark etmesi ve dönüştürmesi üzerine odaklanan bir yaklaşımdır. DOT eğitimi almış çoğu uzman bireysel psikoterapi sürecinde bu yöntemden sıklıkla yararlanır. Terapilerin merkezinde yer alır.
Sitemizde, psikoterapi modellerini herkesin kavrayabileceği bir dille kaleme almaya çalıştık. Bu yazımızda Leslie Greenberg ve arkadaşlarının geliştirdiği deneyimsel bir terapi modeli olan Duygu Odaklı Psikoterapiyi tanıtıyoruz. Burada yazılanlar bilgi amaçlı olup, herhangi bir tedavi içermez. Duygu odaklı psikoterapi nedir, merak ediyorsanız okumaya devam edin.
Terapide Duygularla Çalışmak
Hümanistik bir yaklaşım olan duygu odaklı psikoterapi, danışanın duygularını fark etmesi, duruma ve bağlama uygun duygu deneyimine ulaşmalarını amaçlar. Duygu odaklı terapide duyguların nasıl verimli bir şekilde sağlanacağı öğrenilebilir. Greenberg'e göre duygular, nasıl davranacağımızı belirler.
Korku hissettiğimizde bir tehlikenin varlığı söz konusu oluyor. Korkuyorsak kaçmak ve kendimizi korumak için eylemde bulunuruz.
Öfkelendiğimizde sınırlarımızı korumak ve tehditleri uzaklaştırmak için harekete geçiyoruz.
Eğer duygu odaklı terapi uygulayan bir terapistle çalışıyorsanız, seanslarda duygularınızı daha iyi tanımlar, deneyimler, kabul eder, keşfeder, anlamlandırır, dönüştürür ve esnek biçimde yönetebilirsiniz.
Duyguları Bastıranlar Empatik Olamaz
📺 Duyguları Bastıranlar Empatik Olamaz
Duygu Odaklı Terapi Hangi Becerileri Kazandırır?
Duygu odaklı terapiyle danışanlar, kendileri ve çevreleriyle etkileşimlerinde duygu ve düşüncelerine erişmede daha becerikli olurlar. Bu kazanımlar onların çevreleriyle daha uyumlu yaşayabilmelerine katkı sunar.
Terapide duygularla çalışmak demek, en sıcak duygularımıza erişip onlarla yüzleşmek demektir. Duygu odaklı terapi; depresyon, öfke ve korkuların işlenmesi ve dönüştürülebilmesi için seans anında hissedilmesi amaçlanır.
Duygu odaklı terapisti, danışanın duygularını empatik biçimde kabul eder. Danışanın kendi duygularını kabulüne rehberlik eder. Kendimizde neler olup bittiğini anlamak ve kabullenemek değişim ve dönüşüm için elzemdir.
Duygu odaklı terapiye göre düşünce ve davranışlarımızın kalıcı biçimde değişebilmesinin anahtarı duygularla çalışmaktır.
Duygularını Bastıran Empati Kuramıyor
📺 Duygularını Bastıran Empati Kuramıyor
Duygu Odaklı Psikoterapinin Temel İlkeleri
Duygu Odaklı Terapide (DOT) iki temel prensip vardır. Terapide empatik ilişkinin sağlanması ve terapötik ilişki ile danışanın duygularının kolaylaştırılması.
Terapötik ilişki, terapötik ittifak, terapötik rapport ve terapötik alyans benzer anlamlarda kullanılan farklı ifadelerdir. Danışanın deneyimlerinin olduğu gibi kabul edildiği, kaygı ve duygularının anlaşıldığı güvenli bir ilişkidir. Danışan bu ilişki biçiminde güvenle kendini açabilir (Greenberg, Rice, & Elliott, 1993). Bu terapi modeline göre empatik ilişkinin kendisi iyileştirici bir işlev görerek terapist seansa hakimiyeti tam olmalıdır. Terapi sürecini etkin yönlendirebilmeli, danışanın duygularına katılabilmeli ve bir sinerji içinde danışanın duygularını dönüştürebilmelidir.
Duygu odaklı terapide hem danışan hem de terapist, duygusal deneyim içinde karşılıklı birbirlerini etkilerler. Terapist, danışanın neler hissettiği ve neler yaptığı konusunda uzman değildir. Terapistin uzmanlığı, danışanın kendi duygularının ve ihtiyaçlarının neler olduğu konusunda araştırma yapmasını sağlayacak yöntemlere sahip olmasıdır. Yoksa terapist, danışanın neler hissetmesi ve düşünmesi gerektiğini bilen birisi değildir.
Hissediyorum, Öyleyse Varım
Duygu odaklı terapi, "düşünüyorum, öyleyse varım" temel kabulünden ziyade, kavramsal ve deneyimsel bilgi arasında bir ayrım yapar. Herhangi bir kişisel deneyimimizde hissettiklerimiz kadar düşünebiliyoruz. Eğer hissetmiyorsak düşüncelerimiz de oluşamıyor.
Duygu odaklı terapide, danışan belirli farkındalıklara yönlendirilir. Bu farkındalık içinde duygularını yoğun bir biçimde seans anında yeniden deneyimler. Hissettiklerine yeni bir anlam verir.
Hepimiz çoğu zaman ne hissettiğimizin farkında olamıyoruz. Duygularımızı bilinçli farkındalık içinde anlamlandıramıyoruz. Duygularla çalışmak, doğrudan duyguların yeniden deneyimlenmesine odaklanmayı gerektirir.
Sonuç olarak, EMDR ve süresi sınırlı dinamik psikoterapi gibi yöntemlerle birlikte duygu odaklı terapi, kendimizle ve duygularımızın oluşmasına katkı sunan anne-babamızla ilişkilerimizi değerlendirmemize yardımcı olur. Yaşamımızdaki yer almış önemli kişilerle etkileşimlerimizi yeniden ele alabiliriz. Onlarla bitmemiş işlerimizi duygu odaklı terapi sürecinde tamamlayabiliriz.
Bastırılan Duygular Bizi Nasıl Etkiler?
📺 Bastırılan Duygular Bizi Nasıl Etkiler?
Bu terapi yaklaşımı ile çalışmak isteyen bireyler için Antalya'da bir psikolog desteği almak süreci kolaylaştırabilir.
Duygu odaklı psikoterapi deneyimi için psikolog ve psikoterapist Ali Bıçak'a başvurun.
DUYGU ODAKLI TERAPİ İÇİN İLK ADIMI ATIN
Klinik Psikolog Ali Bıçak ile Antalya'da Yüz Yüze Veya Online Görüşme İçin Randevu Alabilirsiniz.
Kaynaklar
Greenberg, L. S., & Angus, L. E. (2004). The contributions of emotion processes to narrative change in psychotherapy: A dialectical constructivist approach. In L. E. Angus & J. McLeod (Eds.), The handbook of narrative and psychotherapy: Practice, theory, and research (pp. 331–349). London, England: Sage.
Greenberg, L. S., Rice, L. N., & Elliott, R. (1993). Facilitating emotional change: The moment-by-moment process. New York, NY: Guilford Press.
©2025 Klinik Psikolog-Psikoterapist Ali Bıçak, Her Hakkı Saklıdır. www.alibicak.com içeriğini sürekli yeniler, yeni içerikler üretmeye devam eder.
